Ball clays for the production of porcelain tiles in Poland
 
More details
Hide details
 
Gospodarka Surowcami Mineralnymi – Mineral Resources Management 2010;26(4):21–43
 
KEYWORDS
ABSTRACT
Ball clays (plastic white- or light-firing clays) are one of the basic mineral commodities for numerous ceramic products manufacture. Significant development of some sectors of the Polish ceramic industry, especially of porcelain tile production, would not be possible without assurance of deliveries of appropriate clayey raw materials. For porcelain tiles, kaolin and ball clays are the most important clayey components. In the last ten years, intense development of demand for such clays for porcelain tiles production was reported in Poland. There were also significant changes in the type of ball clays applied by this industry. Due to limited sources of such clays in Poland, their domestic producers satisfy only a small part of industry's needs, while over 80% of demand is met by imports. Domestic sources of raw materials for white-firing ball clays production are very scarce. They are limited to Upper Cretaceous sediments in Bolesławiec basin. However, white-firing clayey raw materials obtained there by washing of sandy-clayey output do not exhibit all features of optimal ball clays for porcelain tiles production, because their plasticity and sinterability is too weak. Other domestic sources of light-firing clays - Opoczno clays - show moderate plasticity, sinterability, and whiteness after firing, while Jaroszów clays - good plasticity and sinterability, but too low whiteness after firing. All these raw materials can only play a role of supplementary clayey raw materials in the production of porcelain tiles. Lack of suitable domestic clays leads to conclusion that possible further development of demand for white-firing ball clays for porcelain tiles production in Poland, will still be met mostly by imports. Two main directions of these imports - Donetsk region in Ukraine, and Saxony region in Germany - are expected to be maintained, with crucial importance of Donetsk ball clays. Supplementary imports can originate from Westerwald region in Germany, Cheb region in the Czech Republic, and - exceptionally - from English, French or Portuguese producers.
METADATA IN OTHER LANGUAGES:
Polish
Plastyczne iły biało wypalające się do produkcji płytek gresowych w Polsce
iły ceramiczne, płytka gresowa, złoża iłów, import iłów
Plastyczne iły biało- lub jasno-wypalające się są jednymi z podstawowych surowców do produkcji licznych wyrobów ceramicznych. Znaczący rozwój polskiego przemysłu ceramicznego, a w szczególności produkcji płytek gresowych, nie byłby możliwy bez zapewnienia dostaw odpowiedniej jakości surowców ilastych. W przypadku produkcji płytek gresowych, kaoliny i iły biało wypalające się są najważniejszymi składnikami ilastymi. W ostatnich dziesięciu latach, równolegle do szybkiego wzrostu produkcji tych płytek w Polsce, notowany był intensywny rozwój zapotrzebowania na plastyczne iły biało wypalające się. Nastąpiły także istotne zmiany w rodzaju stosowanych przez tą branżę iłów biało wypalających się. Wobec ograniczonych źródeł takich iłów w Polsce, ich krajowi producenci zaspokajają jedynie niewielką część zapotrzebowania, a ponad 80% użytkowanych iłów biało wypalających się pochodzi z importu. Krajowe zasoby kopalin odpowiednich do produkcji surowców ilastych biało wypalających się są bardzo ograniczone. Występują one praktycznie wyłącznie w górnokredowych utworach piaszczysto-ilastych w niecce bolesławieckiej. Uzyskiwane tam - w wyniku szlamowania kopaliny piaszczysto-ilastej - surowce ilaste biało wypalające się nie posiadają wszystkich cech optymalnego iłu biało wypalającego się do produkcji płytek gresowych, szczególnie w zakresie plastyczności i spiekalności. Inne krajowe surowce ilaste jasno wypalające się - iły opoczyńskie - wykazują przeciętną plastyczność i spiekalność, a także niezbyt wysoką białość po wypaleniu. Jeszcze inna odmiana iłów jasno wypalających się - iły jaroszowskie - są plastyczne i dobrze się spiekają, ale wykazują zbyt niską białość po wypaleniu. Wszystkie wymienione surowce ilaste mogą zatem grać rolę jedynie uzupełniającego surowca ilastego do produkcji płytek gresowych. Brak odpowiednich krajowych iłów powoduje, że dalszy oczekiwany rozwój zapotrzebowania na plastyczne iły biało wypalające się ze strony polskiego przemysłu płytek gresowych będzie musiał być zaspokojony głównie ich importem. Dwa główne obecnie kierunki tego importu - z regionu donieckiego na Ukrainie oraz z Saksonii w Niemczech - będą zapewne utrzymane, a znaczenie dostaw iłów donieckich wciąż będzie kluczowe. Uzupełniający import plastycznych iłów biało wypalających się może pochodzić z regionu Westerwald w zachodnich Niemczech, z regionu Chebu w zachodnich Czechach oraz - w wyjątkowych przypadkach - od producentów angielskich, francuskich i portugalskich.
 
REFERENCES (36)
1.
Bilans zasobów kopalin i wód podziemnych w Polsce wg stanu na 31.12.2008. Praca zbiorowa pod redakcją S. Wołkowicza, Wyd. PIG Warszawa, 2009.
 
2.
Brański P., 2008 - Problem genezy kaolinitu w dolnojurajskich iłach ceramicznych i ogniotrwałych z regionu świętokrzyskiego. Biul. PIG nr 429.
 
3.
Fiederling-Kapteinat H.-G., 2004 - The Ukrainian Clay Mining Industry and its Effect on the European Ceramic Raw Materials Market. Part 1. Interceram, Vol. 53 (2004), 6, 396-399.
 
4.
Fiederling-Kapteinat H.-G., 2005 - The Ukrainian Clay Mining Industry and ist Effect on the European Ceramic Raw Materials Market. Part 2. Interceram, Vol. 54 (2005), 1, 4-8.
 
5.
Fiederling-Kapteinat H.-G., 2008 - Mediterranean markets for ceramic raw materials - the 'Gres Factor'. Proc. of 19th Industrial Minerals Int. Congress, 30 March-2 April 2008, Athens, Greece.
 
6.
Galos K., 2007a - Ball clays in central and eastern Europe. Industrial Minerals, 2007, 2, 36-43.
 
7.
Galos K., 2007b - Ocena gospodarczego znaczenia krajowych i importowanych iłów biało wypalających się do produkcji płytek gres porcellanato w świetle ich charakterystyki jakościowej. Sympozja i konferencje IGSMiE PAN nr 71, s. 37-53.
 
8.
Galos K., 2010a - Wpływ składu mineralnego wybranych iłów na właściwości tworzyw gresowych. Studia, Rozprawy, Monografie IGSMiE PAN nr 161, Kraków.
 
9.
Galos K., 2010b - Iły (gliny) biało wypalające się, kamionkowe i ogniotrwałe. W: Zasoby perspektywiczne kopalin Polski wg stanu na 31.12.2007 r. Praca zbiorowa pod redakcją S. Speczika i S. Wołkowicza (w druku).
 
10.
Galos K., Hübner, F. Plüschke R., 2007 - Die zukunftssichere Versorgung mit Spezialtonen aus regional verfügbaren Ressourcen. Ceramic Forum International/Ber. DKG 84 (2007), 7-8, 10-14.
 
11.
Galos K., Pietrzyk W., 2008 - Nowe surowce ilaste biało wypalające się z rejonu Bolesławca - charakterystyka mineralogiczna i technologiczna. Materiały Ceramiczne R. 60, nr 2, s. 64-70.
 
12.
Galos K.,Wyszomirski P., 2006a - Surowce ilaste krajowego przemysłu ceramiki szlachetnej i technicznej - część I: Krajowe surowce ilaste biało i jasno wypalające się. Materiały Ceramiczne 2/2006, T. LVIII, 58-63.
 
13.
Galos K.,Wyszomirski P., 2006b - Surowce ilaste krajowego przemysłu ceramiki szlachetnej i technicznej - część II: Importowane surowce ilaste biało wypalające się. Materiały Ceramiczne 3/2006, T. LVIII, 87-95.
 
14.
King L., 2006 - Ball clays dig deep. Industrial Minerals, 2006, 5, 30-39.
 
15.
Kozydra Z., 1968 - Złoża dolnojurajskich iłów ogniotrwałych na tle budowy geologicznej północnego obrzeżenia Gór Świętokrzyskich. Biul. IG nr 216, Warszawa.
 
16.
Kromer H., 1980 - Tertiary clays in the Westerwald area. Geol. Jb D. Rhei D Hanover, 69-84.
 
17.
Kužvart M., 1984 - Ložiska nerudnich surovin. Academia, Praha.
 
18.
Lewicka E., Galos K., 2004 - Gospodarka iłami ceramicznymi w Polsce. W: Surowce mineralne Polski. Surowce skalne. Surowce ilaste, 341-369. Wyd. IGSMiE PAN Kraków.
 
19.
McCuistion J.,Wilson I., 2006 - Ball clays.W: Kogel J.E., Trivedi N.C., Barker J.M., Krukowski S.T. (Ed.), 2006 - Industrial minerals & rocks: commodities, markets and uses. Society for Mining, Metallurgy and Exploration, Littleton, Colorado, USA, 343-356.
 
20.
Milewicz J., 1974 - Złoża górnokredowych iłów ceramicznych na tle budowy geologicznej depresji północnosudeckiej. Biul. IG nr 280, s. 217-259.
 
21.
Minerals Yearbook of Poland 2008. Praca zbiorowa pod redakcją T. Smakowskiego, R. Neya i K. Galosa. Wyd. IGSMiE PAN Kraków, 2010.
 
22.
Murray H.H., 2007 - Applied clay mineralogy: occurrences, processing and application of kaolins, bentonites, palygorskite-sepiolite and common clays. Elsevier, Amsterdam, Holandia.
 
23.
Nieć M., Matl K., Wyrwicki R., Wiśniewski W., 2004 - Iły turoszowskie. Mit kopalin towarzyszących. Studia, Rozprawy, Monografie IGSMiE PAN nr 128, Kraków.
 
24.
Nieć M., Ratajczak T., 2004a - Złoża kopalin kaolinowych, iłów biało wypalających się i kopalin haloizytowych. W: Surowce mineralne Polski. Surowce skalne. Surowce ilaste, 31-66.Wyd. IGSMiE PAN Kraków.
 
25.
Nieć M., Ratajczak T., 2004b - Złoża iłów ogniotrwałych i kamionkowych. W: Surowce mineralne Polski. Surowce skalne. Surowce ilaste, 67-99. Wyd. IGSMiE PAN Kraków.
 
26.
Romanenko E.N., 2002 - Specifics of clays fromthe Andreevskoe deposit. Glass and Ceramics, 59 (2002), 3-4, 137-138.
 
27.
Stary J., Kavina P., Vanecek M., Sitensky I., Kotkova J., Hodkova T., 2009 - Mineral Commodity Summaries of the Czech Republic (state to 2008). Czech Geological Survey - Geofond, Praha, Czech Republic.
 
28.
Stentiford M., 2003 - Ceramic kaolin and clay supply - by special demand. Industrial Minerals, 2003, 9, 50-57.
 
29.
Stoch L., 1962 - Mineralogia glin kaolinitowych okolic Bolesławca. Prace Geol. 7.
 
30.
Störr M. (ed.), 1975 - Kaolin deposits of the GDR in the northern region of the Bohemian Massif. Ernst-Moritz-Arndt-Universität Greifswald.
 
31.
Szepietowska H., 1989 - Problem zmienności złóż surowców ilastych na przykładzie złoża glin ogniotrwałych "Rusko-Jaroszów". Gosp. Sur. Min. 5, 4, 917-931.
 
32.
Wilson I.R., 1998 - The constitution, evaluation and ceramic properties of ball clays. Cerâmica 44, 287-288, 88-117.
 
33.
Wyrwicki R., Szamałek K., 1986 - Litologia i własności surowcowe baranowskich glin kamionkowych. Kwart. Geol. 30, 3-4, 533-558.
 
34.
Wyszomirski P., 1999 - Surowce ilaste do produkcji płytek ceramicznych - krajowa baza surowcowa i jej charakterystyka. Sympozja i konferencje IGSMiE PAN nr 40, 377-391.
 
35.
Wyszomirski P., Gacki F., Łukasik W., Partyka J., 2000 - Clays of Żarnów deposit (Poland) as an industrial raw material for the production of ceramic tiles. Ceramika-Ceramics, 60, 447-454.
 
36.
Wyszomirski P., Łukasik W., Cieślikiewicz I., 2003 - Kaolinitic clays from Turów open pit as a raw material for the production of ceramic tiles by means of fast firing. Gosp. Sur. Min., 19, 4, 5-13.
 
eISSN:2299-2324
ISSN:0860-0953