Analysis of domestic reserves of steam coal in the light of its use in power industry
T. Olkuski 1  
 
More details
Hide details
1
Akademia Górniczo-Hutnicza w Krakowie, Katedra Zrównoważonego Rozwoju Energetycznego
 
Gospodarka Surowcami Mineralnymi – Mineral Resources Management 2013;29(2):25–38
 
KEYWORDS
ABSTRACT
All mineral resources are continuously depleting as a result of the exploitation. Their complete depletion, what could be negatively reflected in a number of industrial branches, was taken into consideration during the last decades. In case of the hard coal, its resources were estimated as sufficient for several hundred years. Thus the problem of its resources depletion was neglected, so far. However the economical situation has been changed. Depletion of the hard coal industrial reserves forced necessity of exploitation of the deeper coal seams, as well as those occurring within difficult geological and mining conditions. In the last decade of the former century, by the occasion of coal mines restructuring, the coal resources were re-classified from recoverable into non-recoverable reserves. It resulted in diminution of hard coal recoverable resources. In the year 2011, verification of the hard coal resources occurring within deposits of liquidated mines, including re-calculation of their resources, have been made. This allowed for considerable increase of the volume of hard coal recoverable resources. Sufficiency ratios of the coal resources in the period 2001–2011 for total recoverable resources, recoverable resources of coal of the type 31-33, as well for total industrial reserves and industrial reserves of the coal types 31-33, have been calculated in the present study. It allowed for calculation of averaged exploitation period (in years), with particular attentionpaid to Polish power industry needs. It results from the calculations that, assuming actual exploitation rate, the hard coal reserves are enough for many years. In case of total recoverable resources, the sufficiency ratio of the resources Wzz1 had value from 419 in the year 2003, to 635 in the year 2011, and for coal of the type 31-33, depending on the year, the ratioWzz2 had value from 308 in the year 2002, to 459 in the year 2011. The sufficiency ratio is different if we take under consideration industrial reserves, i.e. part of recoverable resources, which can be considered as an exploitation object in conditions determined by deposit management project, if economical, technical and ecological conditions are satisfied. In this case, total industrial reserves sufficiency was changed from 72 years in the year 2001, to 51 years, in the year 2008, and for industrial reserves of types 31-33 sufficiency ratio decreased from 45 years in the year 2001, to 28 years in the year 2007. It should be emphasized that the analysis in question comprises only and exclusivelly recoverable and industrial reserves of hard coal occuring in Poland. Industrial reserves during the studied period accounted only for several to several tens percent of recoverable reserves, what found reflection in values of sufficiency factors. Predictable losses are also sepatated from industrial reserves in order to compute recoverable reserves, what additionally shortens life of these reserves. Sufficiency of recoveralbe reserves is extremally different in different mines. For example in the mine KWK Kazimierz-Juliusz Sp. z o.o. it amounts for 8 years, in the mine KWK Halemba-Wirek – 77 years (Paszcza 2010). However we may suspect that in the future technological development will allow expoloitation of deposits, which are currently not extracted with respect to technical problems, or with respect to the fact that their industrial handling is not profitable.
METADATA IN OTHER LANGUAGES:
Polish
Ocena wystarczalności krajowych zasobów węgla kamiennego energetycznego w świetle perspektyw jego użytkowania
węgiel kamienny, zasoby węgla kamiennego, energia elektryczna, prognoza wystarczalności
Wszystkie zasoby kopalin mineralnych ulegają sczerpywaniu na skutek eksploatacji. W ostatnich latach coraz poważniej zaczęto dostrzegać groźbę ich całkowitego wyczerpania, co spowodowałoby bardzo groźne skutki w wielu gałęziach przemysłu. Jeśli chodzi o węgiel kamienny, to wystarczalność jego zasobów zawsze szacowana była na kilkaset lat. W związku z tym nie zwracano tak wielkiej uwagi na problem ich ubytku. Sytuacja jednak się zmieniła. Wyczerpywanie się zasobów węgla, do których był najłatwiejszy dostęp, spowodowało konieczność sięgania do pokładów głębiej położonych lub do pokładów znajdujących się w szczególnie trudnych warunkach geologiczno-górniczych. W ostatniej dekadzie ubiegłego wieku dokonywano wielokrotnie w ramach restrukturyzacji kopalń przekwalifikowywania zasobów z zasobów bilansowych do pozabilansowych. Spowodowało to uszczuplenie bazy zasobowej węgla kamiennego w kategorii zasobów bilansowych. W 2011 roku na zlecenie Ministra Środowiska dokonano weryfikacji zasobów węgla kamiennego w złożach zlikwidowanych kopalń wraz z przeliczeniem ich zasobów na podstawie obowiązujących kryteriów bilansowości. Pozwoliło to znacznie zwiększyć zasoby bilansowe węgla kamiennego. W artykule wyliczono wskaźniki wystarczalności zasobów w latach 2001–2011 dla zasobów bilansowych ogółem, zasobów bilansowych węgla typów 31-33, zasobów przemysłowych ogółem oraz zasobów przemysłowych typów 31-33. Pozwoliło to określić w przybliżeniu liczbę lat potencjalnej eksploatacji, mając zwłaszcza na uwadze potrzeby polskiej energetyki. Z obliczeń wynika, że zakładając obecny poziom wydobycia, węgla kamiennego powinno wystarczyć jeszcze na wiele lat. W przypadku zasobów bilansowych ogółem wskaźnik wystarczalności zasobów Wzz1 przybierał wartości od 419 w roku 2003, do 635 w roku 2011, a dla węgla typu 31-33, w zależności od roku, wskaźnik Wzz2 przybierał wartości od 308 w roku 2002, do 459 w roku 2011. Inaczej kształtuje się wystarczalność zasobów jeżeli wziąć pod uwagę zasoby przemysłowe, czyli część zasobów bilansowych, która może być przedmiotem uzasadnionej eksploatacji w warunkach określonych przez projekt zagospodarowania złoża, a więc przy spełnieniu uwarunkowań ekonomicznych, technicznych i ekologicznych. W tym przypadku wystarczalność zasobów przemysłowych ogółem zmienia się w granicach od 72 lat w roku 2001, do 51 lat w roku 2008, a dla zasobów przemysłowych typów 31-33 wskaźnik ten wyniósł 45 lat w 2001 roku, a w 2007 roku 28 lat. Trzeba podkreślić, że analiza przeprowadzona w niniejszym artykule dotyczy tylko i wyłącznie zasobów bilansowych i zasobów przemysłowych węgla kamiennego w Polsce. Zasoby przemysłowe w analizowanym okresie stanowiły od kilku do kilkunastu procent zasobów bilansowych, co znalazło odzwierciedlenie w wartościach wskaźników wystarczalności zasobów. Z zasobów przemysłowych wydziela się jeszcze przewidywane straty, aby otrzymać zasoby operatywne, co dodatkowo skraca żywotność tych zasobów. Wystarczalność zasobów operatywnych w poszczególnych kopalniach jest skrajnie różna. Przykładowo, w KWK Kazimierz-Juliusz sp. z o.o. wynosi 8 lat, a w KWK Halemba-Wirek – 77 lat (Paszcza 2010). Można jednak przypuszczać, że postęp technologiczny pozwoli w przyszłości eksploatować złoża, które obecnie nie są eksploatowane ze względu na trudności techniczne lub pozyskiwanie z nich surowca jest ekonomicznie nieopłacalne.
 
REFERENCES (27)
1.
Bilans Zasobów Kopalin i Wód Podziemnych w Polsce według stanu na 31 grudnia. Publikacje z lat 2002–2012. Państwowy Instytut Geologiczny. Warszawa.
 
2.
Bolewski A., 1992 – Kryterium bilansowości. [W:] Encyklopedia surowców mineralnych. Pod red. A. Bolewskiego. H–O, s. 180–181. Komitet Gospodarki Surowcami Mineralnymi PAN, CPPGSMiE PAN. Kraków.
 
3.
Coal Information 2012. Wyd. IEA, Paryż.
 
4.
Gawlik i in. 2010 – Gawlik L., Mokrzycki E., Uliasz-Bocheńczyk A., 2010 – Zasoby pierwotnych nośników energii w Polsce. [W:] Czynnik ENERGIA w polityce gospodarczej. Pod red. J. Terajkowskiego. Wyd. Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Poznań 2010, s. 13–39.
 
5.
Informacja o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w grudniu oraz w 2012 r. Ministerstwo Gospodarki. Warszawa, marzec 2013 rok.
 
6.
Kaliski M., Staśko D., 2006 – Bezpieczeństwo energetyczne w gospodarce paliwowej Polski. Studia, Rozprawy, Monografie. Nr 138. Wyd. IGSMiE PAN. Kraków.
 
7.
Kicki J., Nieć M., 2006 – Na drodze do ujednolicenia klasyfikacji zasobów złóż w skali międzynarodowej. Gospodarka Surowcami Mineralnymi t. 22, z. spec., s. 189–203.
 
8.
Nieć M., 1994 – Zalecane kryteria bilansowości złóż kopalin. Ministerstwo Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa. KZK, s. 1–76. Warszawa.
 
9.
Nieć M., 2002 – Czym są kryteria bilansowości i ich rola w gospodarce złożem. Gospodarka Surowcami Mineralnymi t. 18, z. spec., s. 29–40.
 
10.
Nieć M., 2006 – Problemy klasyfikacji zasobów złóż kopalin. Przegląd Górniczy, t. 62, z. 4. s. 21–27.
 
11.
Nieć M., 2008 – Międzynarodowe klasyfikacje zasobów złóż kopalin. Problemy unifikacji. Gospodarka Surowcami Mineralnymi t. 24, z. 2/4, s. 268–275.
 
12.
Nieć i in. 2002 – Nieć M., Piwocki M., Przeniosło S., 2002 – Międzynarodowa klasyfikacja zasobów i jej znaczenie dla gospodarki złożem. Gospodarka Surowcami Mineralnymi t. 18, z. spec., s. 19–28.
 
13.
Olkuski T., Stala-Szlugaj K., 2012 – Odbiorcy polskiego węgla w eksporcie. Polityka energetyczna t. 15, z. 4. s. 215–227.
 
14.
Olkuski T., 2011 – Eksport polskiego węgla w latach 1995–2010. Polityka Energetyczna t. 14, z. 2, s. 305–315.
 
15.
Paszcza H., 2010 – Materiały dotyczące węgla kamiennego. Praca niepublikowana. ARP. O/Katowice. [W:] Kasztelewicz Z., 2012 – Blaski i cienie górnictwa węglowego w Polsce. Polityka energetyczna t. 15, z. 4, s. 7–28.
 
16.
Piwocki M., Przeniosło S., 1997 – Propozycje zastosowania nowej międzynarodowej klasyfikacji zasobów w Polsce. Przegląd Geologiczny nr 8, s. 761–767.
 
17.
Polityka energetyczna Polski do 2030 roku. Dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 10 listopada 2009 roku.
 
18.
Prawo Geologiczne i Górnicze, 1994 – Ustawa z dnia 4 lutego 1994 r. (Dz.U. 05.228.1947 z późniejszymi zmianami).
 
19.
Radwanek-Bąk B., 2011 – Zasoby kopalin Polski w aspekcie oceny surowców krytycznych Unii Europejskiej. Gospodarka Surowcami Mineralnymi t. 27, z. 1. s. 5–19.
 
20.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie kryteriów bilansowości złóż kopalin. (Dz.U. nr 153, poz. 1774 z dnia 28 grudnia 2001 r.).
 
21.
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 20 czerwca 2005 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie kryteriów bilansowości złóż kopalin (Dz.U. Nr 116, poz. 978 z dnia 29 czerwca 2005 r.).
 
22.
Siemek J., Nagy S., 2012 – Energy Carriers Use In the World: Natural Gas – Conventional and Unconventional Gas Resources. Archives of Mining Sciences, vol. 57, No 2, p. 283–312.
 
23.
Stala-Szlugaj K., 2013 – Nowe elektrownie na węgiel kamienny w wybranych państwach Unii Europejskiej. Przegląd Górniczy nr 3, s. 149–155.
 
24.
Staśko D., Kaliski M., 2006 – Model oceny bezpieczeństwa energetycznego Polski w aspekcie prognoz energetycznych na lata 2005–2020. Archives of Mining Sciences 51, Issue 3 (2006) 311–346.
 
25.
Statystyka elektroenergetyki polskiej 2011. ARE. Warszawa 2011.
 
26.
Strategia działalności górnictwa węgla kamiennego w Polsce w latach 2007–2015. Ministerstwo Gospodarki, lipiec 2007 rok. Podstawą realizacji jest Ustawa z dnia 7 września 2007 roku o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego w latach 2008–2015 (Dz.U. nr 192, poz. 1379).
 
27.
Szamałek K., 2011 – Racjonalna gospodarka złożem w świetle teorii zasobów mineralnych. Gospodarka Surowcami Mineralnymi t. 27, z. 4, s. 5–15.
 
eISSN:2299-2324
ISSN:0860-0953